باب چهارم در متممات و توابع بابهاى گذشته و لواحق آن سوابق توابع بروج و كواكب در باب اول و دوم ياد كرده شد . اكنون با ياداشتن آن آسان ضابطى گفته‌اند . ببايد دانست كه اول بروج به حكم وضع و اصطلاح حمل است و آخر آن حوت چون از اول « 1 » بروج آغاز كرده آمد و بر ترتيب توالى شمرده شود يك برج مذكر و نهارى بود و ديگر مؤنث و ليلى حمل مذكر و نهارى . ثور مؤنث و ليلى ( هم بر اين « 2 » ) ترتيب تا آخر بروج ، و برجهاى مذكر گرم‌اند و برجها ( ى ) مؤنث جمله سرد و در تذكير و تأنيث بروج اعتبارى ديگر است . كه ابتدا از برج طالع كنند و آن را مذكر دارند و برج دوم را مؤنث و سيوم را مذكر و چهارم را مؤنث و هم بر اين ترتيب تا آخر . و اعتبارى ديگر نيز هست . [ و آن آن است ] « 3 » كه ربعى « 4 » از عاشر است تا طالع و آن را در مقابل « 5 » آن است كه از رابع است تا سابع مذكر دارند و دو ربع باقى را مؤنث ، و همچنين چون از اول بروج آغاز كنند ، بر ترتيب توالى بشمرند دو « 6 » برج خشك باشد و دو برج تر .

--> ( 1 ) . م . ز بجاى از . ( 2 ) . م . نيمپربن . ( 3 ) . م . و آن هست . ( 4 ) . م . مربعى . ( 5 ) . م . مقابله . ( 6 ) . م . در .